“2 yaşındaki çocuğum kaç kelime konuşmalı?” sorusu ebeveynlerin en sık sorduğu dil gelişimi sorularından biridir. Kelime sayısı önemli bir ipucu olsa da tek başına çocuğun dil gelişimini açıklamaz. Çocuğun söylediklerini nasıl kullandığı, söylenenleri anlayıp anlamadığı, jestleri, oyun becerileri ve kelimeleri zaman içinde artırıp artırmadığı da birlikte değerlendirilmelidir.
Sadece kelime sayısına bakmak neden yeterli değil?
İki çocuğun aynı sayıda kelime kullanmasına rağmen iletişim profilleri farklı olabilir. Bir çocuk az kelimeyle çok sayıda jest kullanıp iyi anlama gösterebilirken, başka bir çocuk hem ifade edici hem alıcı dil alanında zorlanabilir. Bu nedenle değerlendirme tek bir “kelime listesi” yerine bütün iletişim profilini kapsamalıdır.
Hangi becerileri takip edebilirsiniz?
- Yeni kelimeler ekleniyor mu?
- İki veya daha fazla kelimeyi bir araya getirmeye başlıyor mu?
- Basit yönergeleri anlayabiliyor mu?
- İsteklerini kelime, jest veya başka yollarla ifade ediyor mu?
- Ortak dikkat kuruyor ve ilgisini sizinle paylaşabiliyor mu?
- Sembolik oyunlar ve taklit becerileri gelişiyor mu?
Ne zaman destek almak mantıklı?
Kelime gelişimi uzun süre ilerlemiyorsa, anlama becerilerinde de belirgin güçlük varsa, iletişim kurma isteği sınırlı görünüyorsa veya aile çocuğun gelişimi hakkında endişeliyse değerlendirme almak yararlı olabilir. ASHA, geç dil gelişiminde anlama, ifade, jest, oyun ve konuşma sesi gibi alanların birlikte değerlendirilmesini öneren kapsamlı bir yaklaşım sunmaktadır.
Evde destek için küçük ama düzenli fırsatlar
Günlük rutinde çocuğun ilgisini takip etmek, kısa cümlelerle model olmak, söylediklerini genişletmek ve cevap vermesi için zaman tanımak iyi bir başlangıçtır. Amaç çocuğa sürekli kelime ezberletmek değil, kelimelerin gerçek iletişim içinde kullanılmasını sağlamaktır.