Dil gelişimini desteklemek için evde özel bir “ders saati” oluşturmak şart değildir. Yemek hazırlama, giyinme, banyo, oyun, kitap okuma ve dışarı çıkma gibi günlük rutinler çocukla karşılıklı iletişim kurmak için doğal fırsatlar sunar. En etkili yaklaşım, çocuğun ilgisini takip ederek dili gerçek bir iletişim amacı içinde kullanmaktır.
1. Çocuğun ilgisini takip edin
Çocuk bir arabaya bakıyorsa araba hakkında konuşun; bir hayvana ilgi gösteriyorsa o hayvanın adı, sesi ve hareketi üzerinden kelimeler ekleyin. Böylece çocuk için anlamlı bir bağlam oluşur.
2. Söylediğini genişletin
Çocuk “top” dediğinde “Evet, kırmızı top” veya “Top düştü” gibi bir-iki kelime ekleyebilirsiniz. Amaç çocuğu sürekli tekrar yaptırmak değil, doğru ve biraz daha gelişmiş bir dil modeli sunmaktır.
3. Yorum yapın, soru yağmuruna tutmayın
“Bu ne?”, “Ne renk?”, “Nereye gidiyor?” gibi arka arkaya sorular yerine zaman zaman yalnızca yorum yapmak iletişimi daha doğal hâle getirir. Çocuğa cevap verebilmesi için birkaç saniye beklemek de önemlidir.
4. Kitabı birlikte keşfedin
Kitabı baştan sona okumak zorunda değilsiniz. Resimler hakkında konuşabilir, çocuğun gösterdiği bölümü takip edebilir ve kısa cümlelerle olayları anlatabilirsiniz. Aynı kitabı tekrar okumak da kelimelerin öğrenilmesi için yararlı bir tekrar fırsatı sağlayabilir.
5. Günlük rutinleri dile dönüştürün
“Çorabı giyiyoruz”, “Sütü bardağa koyuyoruz”, “Ayakkabıyı bulduk” gibi kısa, bağlamla ilişkili cümleler çocuğun sözcükleri gerçek yaşam içinde duymasını sağlar. Çocuğun kullandığı kelimeleri not etmek, zaman içinde yeni kelimelerin ve iki-üç kelimeli ifadelerin artıp artmadığını takip etmek açısından da yararlı olabilir.