Kekemelik, konuşmanın akıcılığında kesintilerle seyreden bir iletişim durumudur. En bilinen örnekler ses veya hece tekrarları, ses uzatmaları ve konuşma sırasında blok yaşanmasıdır. Ancak kekemeliği anlamak için yalnızca duyulan akıcısızlıklara bakmak yeterli değildir; kişinin konuşma sırasında gösterdiği gerginlik, kaçınma ve iletişim deneyimi de önemlidir.
Hangi belirtiler görülebilir?
- “b-b-b-baba” gibi ses veya hece tekrarları,
- “sssssu” gibi uzatmalar,
- kelimeye başlayamama veya bloklar,
- konuşma sırasında göz kırpma, yüz hareketleri veya gerginlik gibi ikincil davranışlar,
- telefon, sınıf, toplantı gibi bazı durumlarda konuşmaktan kaçınma.
Her akıcısızlık kekemelik midir?
Hayır. Özellikle küçük çocuklarda dil gelişimi sırasında normal akıcısızlıklar görülebilir. Önemli olan akıcısızlıkların türü, sıklığı, çocuğun tepkisi, konuşma sırasında zorlanma olup olmadığı ve zaman içindeki değişimidir. Bu nedenle tek bir gözleme dayanarak tanı koymak doğru değildir.
Değerlendirmede nelere bakılır?
Konuşma örnekleri, farklı iletişim ortamları, aile gözlemleri ve kişinin konuşmaya ilişkin deneyimleri birlikte ele alınabilir. Çocuklarda aileden alınan bilgiler özellikle önemlidir. Terapi hedefleri kişinin yaşına, iletişim ihtiyaçlarına ve kekemeliğin yaşamına etkisine göre belirlenir.